تبلیغات
science - زمین لرزه
شنبه 26 دی 1388

زمین لرزه

   نوشته شده توسط: فرزان    نوع مطلب :زمین شناسی ،

زمین لرزه:

 

زمین لرزه،‌تكان ناگهانی و سریع زمین در اثر آزادشدن انرژی ذخیره شده در سنگهاست. ممكن است این انرژی سالیان سال در سنگ ذخیره شده و سپس ظرف چند ثانیه یا چند دقیقه آزاد شود. اكثر زمین لرزه ها،‌آنقدر كوچكند كه انسان آنها را حس نمی كند. از سوی دیگر، بعضی از زمین لرزه ها،‌خرابیهای زیادی به بار می آورند و صدهاهزار نفر را می كشند. خطوط صورتی و نقاط موجود روی نقشه جهان بال، مناطق فعال لرزه ای را نشان می دهند.

دو كمربنداصلی لرزه خیز در دنیا وجود دارد. یكی كمربند سیركوم- آرام كه اقیانوس آرام را دربرمی گیرد و دیگری كمربند آلپ كه بخشهایی از اروپا و آسیا را دربر می گیرد. كمربند سیركوم- آرام، سواحل غربی آمریكای شمالی و آمریكای جنوبی، ژاپن و فیلیپین را شامل می شود.

سالانه،‌میلیونها زمین لرزه در زمین رخ می دهد. اكثر زمین لرزه ها فقط چند ثانیه طول می كشند اما ممكن است زمین لرزه های بزرگ چند دقیقه طول بكشند. تقریبا 90 درصد زمین لرزه ها در مرز ورقه ها رخ می دهند یعنی در جایی كه دو ورقه به هم برخورد می كنند،‌از هم دور می شوند یا در كنار هم می لغزند. هنگامی كه این ورقه ها، به طور ناگهانی حركت می كنند، مقادیر بسیار زیادی انرژی آزاد می شود كه تبدیل به حركت امواج می شود. امواج زمین لرزه، شبیه امواج صوتی و امواج آب هستند. چرخش این امواج در پوسته زمین است كه‌ سبب فروریختن ساختمانها،‌ شكستن پلها،‌بالاآمدگی كوهها، فرونشست زمین و در بعضی موارد، ایجاد شكافهای بزرگ در زمین می شود.

 

 

زمین لرزه ها به چه علت رخ می دهند؟ دانشمندان اعتقاد دارند كه حركت ورقه های زمین، سنگها را خم كرده و باعث خروج آب از آنها می شود لرزه شناسی چیست؟

لرزه شناسی مطالعه زمین لرزه ها و امواج لرزه ای است كه از درون زمین و در اطراف آن حركت می كنند. لرزه شناس، دانشمندی است كه زمین لرزه ها و امواج لرزهای را بررسی می كند.

 

امواج لرزه ای چیست؟

امواج لرزه ای امواج انرژی داری هستند كه در اثر شكستن ناگهانی سنگهای درون زمین یا در اثر انفجارایجاد می شوند. این امواج انرژی دار از درون زمین عبور می كنند و توسط لرزه نگاشتها ثبت می شوند.

 

 

انواع امواج لرزه ای:

انواع مختلفی از امواج لرزه ای وجود دارد كه به شیوه های مختلفی حركت می كنند. دو نوع اصلی امواج لرزه ای عبارتند از امواج پیكری و امواج سطحی. امواج پیكری، از لایه های درونی زمین عبور می كنند اما امواج سطحی فقط در سطح زمین، مانند موجهای روی آب، جابه جا می شوند. زمین لرزه،‌انرژی لرزه ای را هم به صورت امواج پیكری و هم به صورت امواج سطحی، منتشر می كند.

 

امواج پیكری:

موج P:

نوع اول امواج پیكری، امواج P یا امواج اولیه هستند. این موج، سریعترین نوع موج لرزه ای است. موج P، می تواند از میان سنگ جامد و سیالات، مانند آب یا لایه های سیال زمین، عبور كند. این موج، ‌سنگ را فشار داده و می كشد، همانطور كه امواج صوتی، هوا را فشار داده و می كشند. آیا شما تا به حال صدای تق تق پنجره ها را به هنگام رعدو برق شنیده اید؟ تق تق پنجره ها، به علت امواج صوتی است كه روی شیشه پنجره فشرده شده و كشیده می شوند مانند موج  P كه سنگ را فشرده كرده و می كشد. گاهی اوقات، حیوانات می توانند امواج P زمین لرزه را بشنوند. معمولا ما فقط می توانیم تكان این امواج را حس كنیم.

فلش جهتی را كه موج حركت می كند، نشان می دهد.

 

موجS:

نوع دوم امواج پیكری، موج S یا موج ثانویه است و دومین موجی است كه به هنگام زمین لرزه آن را احساس می كنید. سرعت موج S كمتر از موج P می باشد و تنها از سنگ جامد عبور می كند. این موج سنگ را به بالا و پایین یا به دو طرف حركت می دهد.

فلش جهتی را كه موج حركت می كند، نشان می دهد.

 

 

امواج سطحی:

موج لاو:

نوع اول امواج سطحی، موج لاو نامیده می شود كه به افتخار    A.E.H. لاو، ریاضیدان انگلیسی به این نام نامیده شده است وی در سال 1911، روی مدل ریاضیاتی این امواج كار كرد. این موج، سریعترین موج سطحی است و زمین را از یك طرف به طرف دیگر حركت می دهد. 

فلش جهتی را كه موج حركت می كند، نشان می دهد.

 

 

موج ریلای:

نوع دیگر امواج سطحی، موج ریلای است كه به افتخار جان ویلیام استروت، لرد ریلای، به این نام نامیده شده است وی در سال 1885، با روشهای ریاضیاتی وجود این نوع موج را پیش بینی كرد. موج ریلای، روی زمین می چرخد، درست مثل موجی كه روی دریاچه یا اقیانوس می چرخد. چون این موج می چرخد، زمین را به سمت بالا و پایین حركت می دهد و در همان جهتی كه موج حركت می كند، زمین را از یك طرف به طرف دیگر حركت می دهد. اكثر تكانهایی كه به هنگام زمین لرزه احساس می شود به علت موج ریلای است كه می تواند از بقیه امواج، خیلی بزرگتر باشد.

 

گاهی اوقات این خمش و آبگیری، فشار زیادی روی سنگها ایجاد می كند. سنگها تا حدودی الاستیك هستند و می توانند بدون شكست خم شوند. آیا تا به حال یك نوار لاستیكی را كشیده اید؟ شما می دانید كه اگر كشش را خیلی زیاد كنید، نوار لاستیكی پاره خواهد شد. لایه های سنگی ه تقریبا به همین صورت عمل می كنند. اگر فشارخیلی زیاد شود، لایه های سنگی شكسته شده و حركت می كنند. هنگامی كه این پدیده رخ می دهد، لایه ها در امتداد شكاف موجود در پوسته زمین، كه گسل نامیده می شود، حركت می كنند یا انرژی آزاد شده خط گسلی جدیدی را ایجاد خواهد كرد. گسیختگی سنگها و حركت حاصل از آن، منجر به زمین لرزه می شود.

 

این عكس، عكس هوایی گسل سان آندریاس در كالیفرنیاست. پیكانهای قرمزكه شكاف پوسته را نشان می دهند كه همان گسل سطحی است. این گسل مرز میان دو ورقه بزرگ است، ورقه آمریكای شمالی و ورقه آرام. این دو ورقه در جهات مخالف در امتداد هم می لغزند. این نوع مرز، مرز امتداد لغز نامیده می شود. مرز امتداد لغز در واقع یك پارگی در پوسته زمین است. پیكانهای سیاه جهت حركت دو ورقه را نشان می دهند.

این خط گسلی احتمالا از همه مرزهای انتقالی دیگر در دنیا بیشتر بررسی شده است. بسیاری از زمین لرزه هایی كه هر ساله در گسل سان آندریاس رخ می دهند، در كالیفرنیا، از ساحل مكزیكودر شرق ساندیگو تا منطقه سانفرانسیسكو احساس می شوند. كارت بعدی تخریبی را نشان می دهد كه در طی زمین لرزه 11971 سانفرانسیسكو به وجود آمد.

این عكس هوایی تخریبی را نشان می دهد كه در زمین لرزه 2 فوریه 1971 در سان فرانسیسكو به وجود آمد. در طی این زمین لرزه،‌پل آزادراه و جاده ها به شدت آسیب دیدند.

هنگامی كه سنگها گسیخته می شوند، آزاد شدن انرژی سبب به وجود آمدن زمین لرزه می شود. همانطور كه انرژی باد سبب می شود كه امواج آب در دریاچه یا اقیانوس حركت كنند،‌امواج لرزه ای هم از میان لایه های زمین حركت می كنند. این امواج لرزه ای هستند كه باعث تخریب می شوند و همانطور كه از زمین عبور می كنند، می توانند سبب لرزش و ایجاد ترك در زمین شوند. امواج لرزه ای، از كانون به همه طرف منتشر می شوند.

امواج فشارشی،‌ نوعی از امواج لرزه ای هستند. این امواج اولین امواجی هستند كه به سطح زمین می رسند. به همین علت، به آنها امواج P یا امواج اولیه هم می گویند.

امواج P، سریعترین امواج لرزه ای هستند. این امواج با سرعت بسیارزیادی حركت می كنند،با سرعت14000 مایل در ساعت در سطح تا بیش از 25000 مایل در ساعت در هسته زمین. امواج     P قادرند از كل زمین عبور كنند. هنگامی كه امواج P به جسمی برخورد كنند، آن را فشار داده و می كشند، مانند ضربات موتور قطاربه واگن كه به واگن بعدی انتقال می یابد و به این ترتیب تمام واگنهای قطار حركت می كنند. این حركت مته ای، نخستین نشانه رخداد زمین لرزه است.

همانطور كه موج از یك خانه عبور می كند خانه فشرده شده و كشیده می شود. اگر خانه به اندازه كافی مستحكم نباشد، فرومی ریزد.

امواج برشی اندكی بعد از موج P به سطح می رسند به همین علت آنها را امواج S  یا امواج ثانویه می نامند. سرعت امواج S تقریبا نصف سرعت امواج P است.این امواج، در جهت حركت خود جسم را به بالا و پایین حركت می دهند.

موج S فقط از جامدات عبور می كند و به همین علت فقط از پوسته و گوشته زمین عبور می كند. هنگامی كه موج S به هسته خارجی، كه از آهن و نیكل مایع تشكیل شده، می رسد موج متوقف می شود.

امواج سطحی سومین نوع موج هستند. این امواج بیشترین تخریب را ایجاد می كنند. این امواج. در نتیجه رسیدن امواج P و S به سطح زمین به وجود می آیند. سرعت این امواج كمتر از امواج P و S است. امواج سطحی فقط در سطح زمین حركت می كنند همانطور كه امواج آب فقط در سطح آب حركت می كنند.

دو نوع موج سطحی وجود دارد: امواج لاو و امواج ریلای. امواج لاو شبیه امواج   S حركت می كنند اما حركت اجسامی كه در مسیر آنها قرار دارند به جای بالا و پایین، از یك طرف به طرف دیگر است. امواج ریلای شبیه امواج آب حركت می كنند. امواج ریلای، در مسیری مدور حركت می كنند.

بزرگای ریشتر، عددی است كه برای اندازه گیری بزرگی زمین لرزه به كار می رود. بزرگا، اندازه گیری انرژی و قدرت امواج لرزه ای است كه از كانون منتشر شده اند. دانشمندان برای تعیین قدرت زمین لرزه از لرزه نگاشت استفاده می كنند. لرزه نگاشت، ابزاری است كه مقدار حركت زمین را به هنگام زمین لرزه اندازه گیری می كند.

هر عدد در مقیاس ریشتر زمین لرزه ای را نشان می دهد كه ده برابر قویتراز عدد قبلی است.

مثال: زمین لرزه ای با بزرگای 6، ده برابر قویتر از زمین لرزه ای با بزرگای 5 است. زمین لرزه ای با بزرگای 9، ده هزار برابر قویتر از زمین لرزه ای با بزرگای 5 است.

بزرگترین زمین لرزه ای كه تا كنون اندازه گیری شده است، در سال 1906، با بزرگای 9/8 در سواحل اكوادور رخ داد. زمین لرزه های با بزرگای 6 و یا بیشتر، زمین لرزه های مهمی هستند. زمین لرزه های با بزرگای 7 و یا بیشتر قادرند خسارات زیادی به وجود آورده و تعداد زیادی از انسانها را بكشند.

هریك از گرافهای این صفحه، یكی از زمین لرزه هایی را كه روی لرزه نگار خوانده شده اند را نشان می دهند. امواج لرزه ای، وسیله ای نوشتاری را حركت می دهند كه بزرگای زمین لرزه و طول زمان لرزش زمین در طی زمین لرزه را نشان می دهد.

قدرت یا بزرگا، به صورت خطوط عمودی(بالا و پایین) ثبت می شود. زمین لرزه قویتر، روی گراف خطوط طویلتری ایجاد می كند.

دوام لرزه ای(مدت زمانی كه زمین می لرزد)، به صورت خطوط افقی نشان داده می شود. دوام لرزه ای در گراف بالایی، حدود 40ثانیه است. هر یك از واحدهای روی گراف، دوام یك دقیقه را نشان می دهد. زمین لرزه پایینی حدود یك دقیقه و بیست ثانیه طول كشیده است.

كدام زمین لرزه قویتر بوده است؟

جواب سوالات زیر را روی قطعه ای كاغذ و با جملات كامل بنویسید.

 

1-  امواج لرزه ای چگونه ایجاد می شوند؟

2-   مقیاس ریشتر چه چیزی را نشان می دهد؟

3-  تفاوت میان امواج فشارشی، برشی و سطحی چیست؟


برچسب ها: زلزله ،

Generic cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 10:53 ب.ظ

With thanks! Plenty of posts!

tadalafil 20 mg cialis 20 mg cost cialis patentablauf in deutschland cialis diario compra weblink price cialis where do you buy cialis cialis generisches kanada side effects for cialis buy brand cialis cheap try it no rx cialis
http://conscomdu.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 07:30 ق.ظ

This is nicely expressed! .
click now buy cialis brand wow cialis 20 40 mg cialis what if i take cialis 5 mg effetti collateral cialis professional yohimbe wow look it cialis mexico cialis en 24 hora cialis side effects cialis australia org enter site natural cialis
http://cuttlasi.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 03:51 ب.ظ

Thanks a lot! Fantastic stuff!
chinese cialis 50 mg cialis tablets australia cialis 5 mg schweiz cipla cialis online cialis 100mg suppliers cialis generic canadian drugs generic cialis wow cialis 20 only best offers 100mg cialis tadalafil 5mg
Generic cialis
جمعه 31 خرداد 1398 11:12 ب.ظ

Cheers! A lot of tips!

cialis patent expiration cialis dosage prix cialis once a da cialis 5mg cialis without a doctor's prescription tadalafil 5mg warnings for cialis cialis y deporte acquisto online cialis cialis 10 doctissimo
http://enebaz.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 07:21 ق.ظ

Nicely put, Regards.
cialis rckenschmerzen tadalafil 20mg buying brand cialis online india cialis 100mg cost wow cialis tadalafil 100mg we like it safe cheap cialis cialis 5 mg schweiz cialis online nederland cialis generico milano cialis 20 mg effectiveness
http://acerov.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 02:11 ب.ظ

You actually expressed this superbly!
comprar cialis navarr ou acheter du cialis pas cher cialis generika cialis 5 mg schweiz cialis kamagra levitra cialis dosage recommendations cialis savings card cialis generique cialis 20mg recommended site cialis kanada
http://ciomindsing.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 08:22 ب.ظ

Terrific tips. Thanks a lot!
prezzo di cialis in bulgaria acheter du cialis a geneve tadalafil 20 mg cialis price in bangalore cialis great britain safe dosage for cialis cialis super kamagra cialis generic discount cialis cialis 5 mg scheda tecnica
cialis costco
چهارشنبه 29 خرداد 1398 04:07 ق.ظ

Nicely put. With thanks!
order generic cialis online generic cialis 20mg tablets click here cialis daily uk cialis generico postepay tadalafil 20mg tadalafil 20 mg if a woman takes a mans cialis buy cialis online legalidad de comprar cialis cialis pills in singapore
can you buy cialis in hong kong
سه شنبه 28 خرداد 1398 05:21 ق.ظ

Beneficial forum posts. Kudos.
cialis patentablauf in deutschland cialis 5 mg scheda tecnica buy cialis online legal cialis rezeptfrei sterreich cialis patentablauf in deutschland weblink price cialis click here take cialis cialis wir preise can i take cialis and ecstasy tadalafil 10 mg
http://crowemmac.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 02:25 ب.ظ

You've made your point very nicely..
i recommend cialis generico cialis 5mg cialis 5mg prix where do you buy cialis buying cialis on internet i recommend cialis generico compare prices cialis uk canada discount drugs cialis tadalafil warnings for cialis
cialis coupon free trial
دوشنبه 27 خرداد 1398 12:07 ق.ظ

You expressed this adequately!
cialis for sale in europa cialis kamagra levitra cialis for bph acheter cialis meilleur pri cialis reviews enter site very cheap cialis cialis for sale south africa cialis for bph cialis manufacturer coupon buy cialis online
http://sumvesur.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 09:56 ق.ظ

Really quite a lot of excellent material.
rx cialis para comprar no prescription cialis cheap preis cialis 20mg schweiz cialis professional yohimbe cialis en mexico precio cialis 5mg prix precios de cialis generico cialis official site we choice free trial of cialis online prescriptions cialis
http://joitbetre.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 06:08 ق.ظ

Amazing postings. Thanks!
cialis 10mg prix pharmaci import cialis we recommend cheapest cialis cialis australian price cialis uk next day comprar cialis 10 espa241a preis cialis 20mg schweiz cialis prezzo in linea basso cialis daily cialis 20 mg effectiveness
Cialis 20 mg
جمعه 24 خرداد 1398 04:02 ب.ظ

Thank you! I appreciate it!
cialis venta a domicilio what is cialis venta de cialis canada generico cialis mexico generic cialis in vietnam canadian drugs generic cialis tadalafil cialis arginine interactio buy cialis online legal acquistare cialis internet
what happens if you mix viagra and cialis
جمعه 24 خرداد 1398 02:03 ق.ظ

Great article! This is the type of info that are meant to be shared across the net. Disgrace on Google for no longer positioning this submit upper! Come on over and visit my site . Thanks =)
Online cialis
جمعه 24 خرداد 1398 01:32 ق.ظ

Incredible loads of wonderful knowledge!
cialis taglich canadian drugs generic cialis cialis alternative cialis great britain can i take cialis and ecstasy buying cialis in colombia ou trouver cialis sur le net cialis without a doctor's prescription buy cialis online generic cialis 20mg uk
buy cialis 5 mg canada
پنجشنبه 23 خرداد 1398 11:53 ق.ظ

Nicely put, Appreciate it.
acquistare cialis internet side effects of cialis how does cialis work cialis 5 mg scheda tecnica cialis therapie free generic cialis cialis for daily use does cialis cause gout tadalafil 10 mg cialis 5mg
Cialis generic
چهارشنبه 22 خرداد 1398 09:50 ب.ظ

Effectively voiced of course. .
how to buy cialis online usa cialis 30 day sample cialis alternative american pharmacy cialis acquisto online cialis generic cialis at the pharmacy cialis 100 mg 30 tablet cialis generico en mexico price cialis per pill cialis daily
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 10:28 ب.ظ

Thanks! Quite a lot of write ups!

how do cialis pills work buy cialis uk no prescription prezzo cialis a buon mercato link for you cialis price generic cialis in vietnam we like it cialis soft gel link for you cialis price order generic cialis online order a sample of cialis female cialis no prescription
http://cialisvie.com/
یکشنبه 19 خرداد 1398 04:43 ب.ظ

Whoa all kinds of excellent info!
prezzo cialis a buon mercato the best choice cialis woman interactions for cialis cialis 10 doctissimo how to buy cialis online usa cialis without a doctor's prescription best generic drugs cialis cialis generico en mexico tesco price cialis cialis venta a domicilio
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 11:04 ق.ظ

Amazing many of very good knowledge.
cialis bula preis cialis 20mg schweiz cialis 05 cialis 100mg suppliers viagra vs cialis vs levitra cialis from canada cialis without a doctor's prescription only here cialis pills cialis 100 mg 30 tablet are there generic cialis
http://www.physiokinetics.gr/
سه شنبه 3 اردیبهشت 1398 06:52 ق.ظ
ブランドコピー激安市場
http://sergeytatiananikitiny.com/index.php/4324324/565465465464?start=15
چهارشنبه 28 فروردین 1398 05:41 ق.ظ
ロレックススーパーコピー時計,Hublotコピーなどのスーパーコピー品を扱っております。世界のブランド腕時計スーパー
http://receptizasvakog.com/tag/u-rerni/
چهارشنبه 28 فروردین 1398 05:41 ق.ظ
ブランドコピーサイトゴヤール長財布レディース ルイヴィトン 携帯 ケース人気のある商品は「ヴィトン 携帯 ケース 2018 新作
http://canadiantousapharmacy.com/
شنبه 24 فروردین 1398 05:23 ق.ظ

You reported that terrifically.
northwest pharmacy canada online pharmacies legitimate canadian online pharmacy canada online pharmacies surrey canadian pharmacies shipping to usa canada online pharmacy canadian viagra northwest pharmacies canada online pharmacy trusted pharmacy canada
cheap cialis
دوشنبه 12 فروردین 1398 03:40 ق.ظ
fdwbwmt qui a deja pris du tadalafil http://www.cialissom.com/ cialis usa [url=http://www.cialissom.com/]cheap cialis[/url]
precio de tadalafil en canada
Buy generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 10:45 ق.ظ

You actually stated it wonderfully.
cialis vs viagra click now buy cialis brand cialis kaufen bankberweisung canadian cialis interactions for cialis we like it safe cheap cialis generic cialis at walmart cialis 20 mg effectiveness comprar cialis 10 espa241a cialis without a doctor's prescription
buy cialis uk
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:33 ب.ظ

Amazing plenty of awesome material.
cialis 20 mg best price cialis official site order cialis from india cialis qualitat cialis sans ordonnance buy generic cialis generic cialis soft gels best generic drugs cialis cialis generic cialis coupon
buy cheap cialis coupon
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:42 ب.ظ

Regards, I appreciate it.
cialis prezzo di mercato we like it safe cheap cialis cialis cost deutschland cialis online cialis rezeptfrei comprar cialis navarr tadalafil tablets cialis et insomni cialis tablets for sale cialis 20 mg cut in half
buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:50 ق.ظ

You definitely made your point!
we recommend cialis best buy side effects of cialis import cialis cialis savings card cialis flussig prices for cialis 50mg generic cialis 20mg tablets cialis generico lilly cialis generika cialis professional from usa
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30